Erbil’in son çakmakçısı mesleğini sürdürüyor

Erbil, farklı mesleklerin yaşandığı bir şehir olarak tanınmıştır. Eski tarihlerden beri insanlar, ticaret ve tarımın yanı sıra birçok meslek dalında çalışarak günlük yaşamını idame etmiştir. 

Yaşam 26.11.2023, 17:27
Erbil’in son çakmakçısı mesleğini sürdürüyor

Yüz yıl önce bir ürüne ihtiyacı olan insanlar, ulaşım araçlarının kısıtlı olması sebebiyle iki veya üç ay beklemek zorunda kalırdı ancak Erbil halkı her zaman becerikli olduğundan ihtiyaçların karşılanması konusunda yeteneklerini sergilemiş hatta bunu meslek haline getirmiştir. Erbil Türkmenleri, meslekleri ile anılmıştır. En önemli ve özgün mesleklerden biri de bıçak bileme mesleği olan çakmakçılıktır.

Kayseri Çarşısı, tarih boyunca Erbil'in tüm eski mesleklerinin ana merkezi haline geldi, çakmakçılık da çarşıda yerini alan mesleklerden biridir. Söz konusu mesleği icra edenler çakmakçılar diye adlandırılmıştır. Usta Nebil Celal Çakmakçı, şu anda Kayseri Çarşısının tek çakmakçısıdır. Nebil Celal Çakmakçı, 1995 yılında Hacı Hamid Esved Çakmakçı’nın yanında çalışmış ve 2005 yılına kadar mesleğini onun yanında icra etmiştir. Hamid Usta işi her bakımdan Nebil Celal’a öğretmiştir. 2005 yılında Nebil Celal, evlenmeye karar vermesinin ardından Hacı Hamid'den artık çırak olarak geçimini sağlayamayacağından kendine özel bir dükkan kurmak için izin istemiş, Hamid Usta ise her zaman destek olmaya ve neye ihtiyaç duyarsa karşılamaya hazır olduğunu söylemiştir.

“Ustama olan saygımdan dolayı o hayattayken bu mesleği yapmadım”

Mesleğine ilişkin TEBA mikrofonuna konuşan Nebil Celal Çakmakçı, “Hacı Hamid'e yaşadığı sürece bu işi yapmayacağımı söyledim, ardından bir cep telefonu dükkanı açtım ve bu işi sürdürdüm ancak 2020 yılında Hacı Hamid vefat edince ona olan saygımdan altı ay sonra mesleğe yeniden başladım. Vefat etmeden önce yanına gittiğimde bana mesleğe yeniden başlamam gerektiğini, böylece başkalarının işin itibarını zedeleyemeyeceğini söyledi. Ona, hayatta olduğu sürece bu mesleği yapmayacağıma, vefatından sonra yapacağıma söz verdim. 2020 yılından itibaren yeniden başladım. İnsanlar işimden memnun çünkü bunu yaparken insanlar için yapmıyorum, kendim için yapıyorum. Biri bana bıçak getirirse onu kendim için yapıyor gibi hazırlıyorum.” dedi.

Şu anki piyasa ile eski piyasayı kıyaslayan Nebil Çakmakçı, “Mevcut piyasa ile eski piyasa arasında, özellikle de ürünlerin kalitesi açısından büyük fark var çünkü o zamanlar bıçaklar ve makaslar şimdikinden çok daha iyiydi. Şimdiki ürünlerin kalitesi çok düşük ancak ben bıçaklarımı Türkiye'den kendim seçiyorum. Bıçak sapları başlangıçta ahşaptan, daha sonra plastikten yapılmıştır. Ancak bu durum kasaplar için yeterli olmadı, bıçak ellerinden kayıyordu. Kasaplar için slikon bıçaklar alırdım. Makaslara gelince, Çin'de bir arkadaşım var, onun aracılığıyla kaliteli Çin bıçakları getiriyorum ve insanlar bunları kullanmaktan memnun. Ayrıca kıyma aleti da getiriyorum ve talep üzerine tamirat yapıyorum.” ifadesinde bulundu.

"Yaşadığım sürece bu mesleğin bitmesine izin vermeyeceğim”

Çakmakçı, “Şu anda çırağım yok ama bu mesleğin devam etmesi gerekiyor. Yaşadığım sürece bu mesleğin bitmesine izin vermeyeceğim. Çok şükür iki oğlum var, en azından birine bu mesleği öğreteceğim çünkü mesele halkımıza hizmettir, aslında bu mesleğe yabancıyı getirirseniz işe saygı duymaz. Hacı Hamid'in yanında çırak olduğum dönemde bana sabah saat yedide dükkanda olmamı söylerdi, ben de yediden yarım saat önce dükkanda olurdum. Hamid Ustanın dükkanı Kayseri Çarşısı’nda kuyumcular arasındaydı.” ifadesinde bulundu.

Nebil Çakmakçı, "Hamid Usta, çok iyi bir insandı. Yedi yaşından beri babasıyla birlikte bu işi yapıyordu. Hamid Ustanın döneminde ürün ithal edilmiyordu ama kendileri bıçak yapıyordu. Makas yapımında da yetenekli olan usta aynı zamanda silah alanında da çalışıyordu, o zamanlar silahlar için çok fazla mermi yoktu, bu yüzden insanlar mermiler için Hamid Usta’ya geliyordu. Daha sonra mermilerin artmasıyla birlikte mermi alanında çalışmayı bıraktı ama Hamid Usta kadar becerikli kimse yoktu.” diye konuştu.

Çakmakçı ayrıca, "Bıçak bileme piyasası devam ediyor. Yurt dışından bıçak ve bileyici alıyorum, bilemek için bıçakları bana getiriyorlar. Maliyeti yüksek olduğundan bıçak yapmıyorum. Öte yandan yurtdışından çok daha güzel, el yapımını çağrıştıran bıçaklar getiriyorum, 85 bin dinar değerinde bıçağım da var. Bu bıçaklar kişilerin isteğine bağlı çünkü bazıları ünlü restoranlarda aşçı, bazıları kasap. Bir keresinde Gaziantep'te özel bir bıçak için araba motor parçalarından bıçak yapan bir bıçak fabrikasına gitmiştim. Satıcı bana, ‘150 koyun kes, eğer bıçağın keskinliği aynı kalmazsa sana beş tane daha veririm’ dedi ancak bu bıçağı Erbil'de satamam çünkü Erbil'e ithal edilen hayvanların çoğu derileri daha kalındır.  Türkiye'dekiler kendi hayvanlarını yetiştiriyor, bu daha iyi." dedi.

Son olarak Usta Nebil Çakmakçı, mesleklere değinerek, “İnsanlar mesleklerini boşa harcamamalı, bir iş yaptığında, bunu kendisi için yaptığını düşünsün.” ifadesini kullandı.
 

Haber: Emir Demirci

Yorumlar (0)
Yorum yapabilmek için lütfen üye girişi yapınız!
Puan Durumu
Takımlar O P
1. Galatasaray 32 87
2. Fenerbahçe 32 85
3. Trabzonspor 33 55
4. Beşiktaş 33 51
5. Rizespor 32 48
6. Başakşehir 32 46
7. Kasımpasa 32 46
8. Alanyaspor 33 45
9. Sivasspor 32 44
10. Antalyaspor 32 42
11. A.Demirspor 33 41
12. Samsunspor 33 39
13. Ankaragücü 33 37
14. Kayserispor 33 37
15. Konyaspor 33 36
16. Hatayspor 32 33
17. Karagümrük 33 33
18. Gaziantep FK 32 31
19. Pendikspor 32 30
20. İstanbulspor 33 16
Takımlar O P
1. Eyüpspor 31 69
2. Göztepe 31 63
3. Kocaelispor 30 52
4. Ahlatçı Çorum FK 30 52
5. Sakaryaspor 30 51
6. Bodrumspor 30 49
7. Boluspor 31 47
8. Bandırmaspor 31 47
9. Gençlerbirliği 30 44
10. Erzurumspor 30 41
11. Manisa FK 31 36
12. Keçiörengücü 30 36
13. Şanlıurfaspor 30 34
14. Ümraniye 30 34
15. Tuzlaspor 31 33
16. Adanaspor 30 32
17. Altay 31 15
18. Giresunspor 31 7
Takımlar O P
1. Arsenal 33 74
2. M.City 32 73
3. Liverpool 32 71
4. Aston Villa 33 63
5. Tottenham 32 60
6. Newcastle 32 50
7. M. United 32 50
8. West Ham United 33 48
9. Chelsea 31 47
10. Brighton 32 44
11. Wolves 33 43
12. Fulham 33 42
13. Bournemouth 32 42
14. Brentford 34 35
15. Crystal Palace 32 33
16. Everton 32 27
17. Nottingham Forest 33 26
18. Luton Town 34 25
19. Burnley 34 23
20. Sheffield United 33 16
Takımlar O P
1. Real Madrid 31 78
2. Barcelona 31 70
3. Girona 32 68
4. Atletico Madrid 31 61
5. Athletic Bilbao 32 58
6. Real Sociedad 31 50
7. Real Betis 32 48
8. Valencia 32 47
9. Villarreal 31 39
10. Getafe 31 39
11. Osasuna 32 39
12. Las Palmas 32 38
13. Sevilla 31 34
14. Rayo Vallecano 32 34
15. Deportivo Alaves 31 32
16. Mallorca 31 31
17. Celta Vigo 32 31
18. Cadiz 32 25
19. Granada 32 18
20. Almeria 31 14